Fietsers (in groep)

Fietsers (in groep)

Korte omschrijving

Als je op de openbare weg komt, moet je ook als jeugdwerk de verkeersregels respecteren. Dat is duidelijk. Voor fietsers (in groep) zijn er een aantal regels die gerespecteerd moeten worden. Deze regels staan in de wegcode, artikel 43 en 43bis.

Relevantie

Wanneer er een speurtocht wordt uitgezet of een uitstap gepland is, ben je vaak met een (grote) groep op stap in het verkeer. Een ongeluk voor jou, maar ook voor een andere weggebruiker zit daarbij in een klein hoekje. Hoe je moet gedragen als fietser in het verkeer wordt in deze fiche uitgelegd.

De Belgische verkeerswetgeving is grofweg op te delen in een aantal belangrijke regels. De wegcode is de eerste, deze regelt hoe men zich (ten opzichte van elkaar) moet gedragen in het verkeer. Daarnaast is er de Verkeerswet die de sancties op overtredingen regelt. Ten slotte zijn er nog enkele regels met betrekking tot bijvoorbeeld wegvervoer, verzekeringen, technische eisen, het rijbewijs, inschrijving, verkeerssignalisatie en wegenwerken.

De reglementering voor fietsers is opgenomen in de wegcode. Deze wegcode is voor het eerst gepubliceerd in 1975 in de vorm van het Koninklijk Besluit houdende algemeen reglement op de politie van het wegverkeer en van het gebruik van de openbare weg. Artikel 43 van deze wegcode omschrijft de regels waar een fietser zich moet aan houden. Regels voor het fietsen in groepen zijn opgenomen in het artikel 43bis.

Stappenplan

Plaats

Fietsen doe je op het fietspad (aangeduid met het blauwe verkeersbord met fiets) of op een fietsstrook (gemarkeerd door twee evenwijdige witte onderbroken strepen). Op sommige fietspaden is het mogelijk om deze links in de rijrichting te volgen, ook tweerichtingsverkeer kan er toegelaten zijn. Fietsstroken volg je enkel rechts in de rijrichting. Ontbreekt dit, dan mag je de rijbaan volgen. Zijn er parkeerzones of gelijkgrondse bermen, dan mag je die ook gebruiken. Je fietst steeds rechts (in de rijrichting). Binnen de bebouwde kom mag je natuurlijk niet op het voetpad fietsen, maar buiten de bebouwde kom mogen deze (of de verhoogde bermen) wel gebruikt worden.

Gebruik je een ander deel van de rijbaan dan een fietsstrook, dan moet je voorrang verlenen aan de weggebruikers die er zich bevinden.

Als je in groep fietst, mag je met twee naast elkaar rijden, tenzij je dan het kruisen met een tegenligger onmogelijk maakt (als de baan dus te smal is), en tenzij er achteropkomend verkeer in aantocht is (dit is enkel buiten de bebouwde kom, dan moet je achter elkaar beginnen rijden als er auto's aankomen).

Zichtbaarheid

Een fiets moet altijd voorzien zijn van reflectoren op de pedalen en in de wielen (zowel voor- als achteraan). Wanneer het donker is dan moet je je fietslichten aansteken. Maar ook als overdag de zichtbaarheid beperkt is tot ongeveer 200 meter moet je je verlichten.

Hoewel het niet verplicht is om ook nog eens fluo-reflecterend materiaal te dragen, is dit toch aan te raden. Bij beperkte zichtbaarheid is dit zelfs een must.

Oversteken

Soms is er een oversteekplaats voor fietsers voorhanden. Die is aangegeven door een dubbele rij met grote witte blokken. Hier steek je als fietser over. Let altijd goed op, want automobilisten moeten niet stoppen zoals bij een zebrapad het geval is.

Is er geen oversteekplaats, probeer dan over te steken op een plaats waar er verkeerslichten of een zebrapad is.

Moet je het zonder stellen, dan steek je de baan over op een plaats waar je duidelijk gezien kan worden door het aankomende verkeer. Probeer de rijbaan zo kort mogelijk te dwarsen. Dien je schuin over te steken en te laveren door het verkeer, dan steek je je arm uit als je van richting wil veranderen.

Positioneer je met de begeleiding tussen het verkeer en je groep. Zo heb je zelf een goed zicht en kan je aanwijzingen geven aan je leden.

Begeleidingsbevoegdheid

Een groep fietsers kan begeleid worden door een wegkapitein. Deze persoon moet ouder zijn dan 21 jaar. Hij draagt een band met de nationale driekleur en het woord ‘wegkapitein’ rond de linkerbovenarm. Een wegkapitein is gemachtigd om met een C3-bord het verkeer stil te leggen op kruispunten zonder verkeerslichten om een groep fietsers te laten oversteken.

Ben je op tocht met een wegkapitein en is je groep groter dan 15 fietsers, dan kan je ook de regels volgen voor ‘fietsers in groep’. Als 'groep fietsers' ben je niet verplicht de fietspaden te gebruiken. Je mag dan rechts op de rijbaan fietsen met maximaal twee naast elkaar, zonder hierbij meer dan de helft van de rijbaan in te nemen.

Uiteraard zijn hier ook enkele verplichtingen aan verbonden. Je moet ervoor zorgen dat je werkelijk in één groep blijft. Dus geen lang gerekt lint met hier en daar een groepje!

Je hebt ook de nodige begeleiding nodig. Tussen de 15 en 50 fietsers wordt gevraagd (is niet verplicht) je te laten begeleiden door minstens twee wegkapiteins en één of twee begeleidende auto’s. Ben je met meer dan 50 (maar minder dan 150) dan is een begeleiding van ten minste twee wegkapiteins en twee begeleidende auto’s verplicht. (Een begeleidende auto rijdt op ongeveer 30 meter voor of na de groep met een speciaal bord op het dak.) Groepen van meer dan 150 fietsers moeten zich opsplitsen.

Het jeugdwerk fietst meestal door het verkeer in kleinere groepen, je maakt dan ook best gebruik van de beschikbare voorzieningen zoals het fietspad.

Tips
  • Plan een route in een omgeving met zo weinig mogelijk te verwachten risico's. Vermijd zoveel mogelijk drukke wegen. Fiets langs wegen met lage snelheden, langs een fietstunnel of aanbevolen fietsroutes. Dit is ook veel leuker fietsen;
  • Stippel reeds op voorhand je reisweg uit. Maak gebruik van de fietsvoorzieningen die er zijn. Heb oog voor gevaarlijke punten (oversteekplaatsen);
  • Hou bij het plannen van je tocht, rekening met de leeftijd van je groep;
  • Voor je vertrekt, controleer je of de fietsen wettelijk in orde zijn. Ga je op fietskamp of op een langere tocht, dan organiseer je best enkele dagen vooraf een fietscontrole. Zo kunnen fietsen, die niet in orde zijn, nog vlug in orde gemaakt worden;
  • Geef duidelijke instructies bij het begin van de tocht. Overloop de belangrijkste verkeersregels, vraag correct gedrag en voldoende concentratie en wijs ook op mogelijke gevaren in de tocht. Maak goede afspraken. Bijvoorbeeld: als er gefloten wordt, begin je achter elkaar te fietsen;
  • Zorg dat je op de tocht zelf reparatiemateriaal mee hebt: lijm, plakkers, wat reservelampjes, etcetera;
  • Hou je groep zo klein mogelijk, een kleine groep is veel overzichtelijker en laat zich ook gemakkelijker sturen door de begeleiding;
  • Ook als je overdag een grote tocht doet, neem je best reflecterend materiaal mee. De kans bestaat immers dat je pas tegen de avond de eindmeet bereikt;
  • Reageer onmiddellijk en kordaat als je iemand iets onveiligs of ongepast ziet doen.

Reflecterend materiaal

Het gebruik van reflecterende of fluorescerende kleding in het verkeer is niet wettelijk verplicht, maar veel ongevallen met voetgangers en fietsers gebeuren doordat ze moeilijk te zien zijn.

Een automobilist die met gewone lichten rijdt, ziet bij nacht een persoon:

  • Pas vanaf 26 meter ver als hij/zij donkere kleren draagt:
  • Pas vanaf 38 meter ver als hij/zij heldere, gekleurde (witte, gele...) kleren draagt;
  • Al vanaf 136 meter ver als hij/zij reflecterende kleding draagt.

De cijfers liegen er niet om! Zorg er dus voor dat je leden reflecterend materiaal dragen als de omstandigheden dat vragen:

  • In het donker;
  • Bij zware mist:
  • Bij de combinatie van schemer en zware regenval.

Dankzij reflecterend materiaal ben je zichtbaar voor het aankomende verkeer.

  • Draag dus de reflecterende bandjes net boven de elleboog;
  • Als de groep rugzakken raagt, kun je de bandjes ook rond de benen doen. De rugzakken zelf kunnen nog eens voorzien worden van een reflecterende strip;
  • Rust zoveel mogelijk personen ook uit met een hesje en verspreid hen over de groep (zeker voor- en achteraan).
Wet

Het gedrag van voetgangers is geregeld in Koninklijk besluit van 1 december 1975 houdende algemeen reglement op de politie van het wegverkeer en van het gebruik van de openbare weg. (B.S. 09.12.1975). Dit Koninklijk Besluit vormt de basis voor de wegcode. Met andere woorden, hoe je je moet gedragen in het verkeer. Het specifieke artikel dat verwijst naar het gedrag van een fietser in het verkeer vind je hier en hier in pdf formaat. Het artikel over groepen fietsers in het verkeer vind je hier en hier in pdf.

Afkondigingsdatum
zondag, 30 november, 1975
Uitgever en website

Verantwoordelijk voor de verkeersveiligheid in België is de federale overheidsdienst mobiliteit en vervoer. De algemene contactgegevens zijn:

Federale overheidsdienst mobiliteit en vervoer
Vooruitgangstraat 56
1210 BRUSSEL
Telefoon: 02 277 31 11
Fax: 02 277 40 05

Meer informatie over de federale overheidsdienst mobiliteit en vervoer vind je op deze stie: www.mobilit.fgov.be.

Voorbeelden

Dit is een voorbeeld van een C3 bord

Nuttig

Meer informatie en foldermateriaal vind je ook bij het BIVV. Het BIVV is een instantie ten dienste van de overheid, onder meer van de Minister van Mobiliteit en Vervoer en van de Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer. In deze hoedanigheid is het BIVV gelast met het voorbereiden en het in werking stellen van de politiek op het vlak van de verkeersveiligheid.
Het BIVV verleent diensten aan de overheidsinstellingen die tussenbeide komen in de domeinen met een impact op de verkeersveiligheid. Het BIVV wil zich profileren als tussenpersoon en als een instantie voor overleg en coördinatie tussen de verschillende partijen op het vlak van de verkeersveiligheid, en dit zowel op federaal, gewestelijk, provinciaal, lokaal of gemeentelijk niveau. Wil je meer weten over het BIVV ga dan naar www.bivv.be. Je kunt ze ook contacteren: Haachtsesteenweg 1405, 1130 Brussel, telefoon: 02 244 15 11en fax: 02 216 43 42.

Je kunt ook een kijkje nemen op de website van de Belgische wegcode. www.wegcode.be en dan via start en actueel.

Verenigingen voor Verkeersveiligheid is de partner van jouw vereniging op de weg naar een veiliger verkeer.  Laat je informeren en inspireren op hun website.

Contact

Voor meer informatie kan je terecht bij je eigen provinciale of nationale secretariaten. Ben je geen lid van dergelijke koepelorganisatie dan kun je altijd contact opnemen met Steunpunt Jeugd.

Grondgebied
Trusty