Rookverbod

Rookverbod

Korte omschrijving

Sinds 1990 is door middel van een Koninklijk Besluit (KB) het roken in openbare plaatsen in België verboden. In 2005 en 2006 is deze regel aangepast en aangescherpt. Er bestaat een uitzondering op dit verbod en dat is roken in de horeca. Jeugdwerklokalen, ook jeugdhuizen, worden niet als horeca of drankgelegenheid aanzien, bij het geldt een totaal rookverbod.

Relevantie

Deze regelgeving is van belang voor het jeugdwerk omdat veel jeugdorganisaties beschikken over eigen infrastructuur.

Het komt er op neer dat het in alle openbare gelegenheden verboden is te roken. Uitzondering hierop is de horeca, die aan speciale eisen moet voldoen zoals het aanbrengen van een afzuiginstallatie. Openbare gelegenheden zijn alle plaatsen waar de toegang niet beperkt is tot de privé sfeer. Dus ook de jeugdhuizen zijn openbare ruimten.

Stappenplan

In jeugdhuizen mag er niet gerookt worden.

Het KB van 1990 voorziet een rookverbod in plaatsen die toegankelijk zijn voor het publiek, met uitzonderingen voor de horeca. Het KB van 2005 en de wijziging in juli 2006 voorzien een striktere interpretatie van doelgroep, plaatsen en definities.

Er is een uitzonderingsmaatregel voor drankgelegenheden. Zij vallen niet onder het rookverbod, maar moeten wel voldoen aan de maatregelen uit het KB van 15 mei 1990. Een drankgelegenheid is een "horeca-inrichting waar de belangrijkste en permanente activiteit eruit bestaat dranken, waaronder dranken met ethylalcohol, aan te bieden voor consumptie ter plaatse, zonder dat het aanbieden van die dranken moet samenhangen met de consumptie van een bereide maaltijd". De cafés zijn hiervan een duidelijk voorbeeld.

Worden jeugdhuizen dan niet aanzien als drankgelegenheden?

Neen, in de definitie van een drankgelegenheid vallen drie voorwaarden op waarvan met zekerheid gezegd kan worden dat ze niet voor jeugdhuizen geldig zijn.

  • Belangrijkste activiteit

Op het eerste zicht zou je zeggen dat het bieden van dranken de belangrijkste activiteit is. Maar zo eenvoudig is het niet. Het bieden van dranken is wel een belangrijk middel om je werking uit te bouwen, maar er is meer dan dat. De drankverkoop is in een jeugdhuis niet de doelstelling op zich.

  • Permanente activiteit

Dit betekent dat er in de ontmoetingsruimte altijd drank geschonken wordt. Tijdens de klassieke openingsmomenten zal dat ook wel zo zijn. Maar diezelfde ontmoetingsruimte wordt in veel gevallen ook gebruikt voor andere activiteiten, waardoor de drankverkoop geen permanente activiteit meer is.

  • Dranken met ethylalcohol (Sterke drank)

Voor het schenken van dranken met ethylalcohol (sterke dranken) heb je een permanente sterkedrankvergunning nodig. Jeugdhuizen kunnen in principe deze vergunning niet krijgen. In artikel 9 van de ‘Wet betreffende de vergunning voor het verstrekken van sterke drank’ van 28 december 1983 staat: … alsmede in lokaliteiten waar uitsluitend of hoofdzakelijk groeperingen van minderjarigen bijeenkomen, is het verboden een drankgelegenheid in te richten waar sterke dranken worden verstrekt, zelfs gratis. Dit verbod geldt niet voor occasionele drankgelegenheden.

In jeugdhuizen waar het doelpubliek hoofdzakelijk uit minderjarigen bestaat, mag er niet permanent sterke drank geschonken worden. De bevoegdheid voor het toekennen of weigeren van zo’n vergunning ligt bij de gemeente. De inspectie van de federale overheid aanvaardt het beschikken van deze vergunning niet als een mogelijkheid om toch te mogen roken, ook al heeft de gemeente deze afgeleverd.

Uitvoeren rookverbod

De verantwoordelijken van het jeugdhuis moeten stappen ondernemen om aan bezoekers het rookverbod duidelijk te maken: zichtbaar ophangen van de nodige pictogrammen, weghalen van de asbakken, evt. verwijderen van sigarettenautomaat, het goede voorbeeld geven (tappers en medewerkers) …Voor de pictogrammen zijn er wettelijke afmetingen voorzien, enkel zelf ontworpen symbolen ophangen is dus onvoldoende.

Inspectie & Sancties

Controle op de naleving van deze wet, en het uitschrijven van boetes, gebeurt door regionale inspecteurs die verbonden zijn aan de administratieve dienst van het ministerie van Volksgezondheid. Het zijn deze inspecteurs die moeten toezien op de correcte naleving van de wet. Zij stellen dus vast of het jeugdhuis in overtreding is en zij bepalen welke sancties er genomen worden bij een overtreding: een waarschuwing, een proces verbaal,…

Er is uiteraard sprake van een overtreding als er gerookt wordt in een jeugdhuis waar dat niet mag. Ook het niet nemen van de nodige maatregelen om het rookverbod na te leven, kan als een overtreding beschouwd worden.

De boetes op het niet naleven van de verplichtingen variëren tussen de € 150 en € 1600. De website van volksgezondheid formuleert duidelijk: er zijn boetes voorzien voor de personen die weigeren om het rookverbod na te leven; zowel voor de gebruikers zelf als voor de uitbaters van de publieke plaats.

De inspecteurs handelen per regio, wat wil zeggen dat zij sectoroverschrijdend werken. Als je als jeugdhuis een inspecteur over de vloer krijgt, betekent dit dat zij in een bepaalde regio verschillende locaties aan het inspecteren zijn. Ook cafés, culturele centra, sporthallen,… mogen dan een bezoekje verwachten. Als jeugdhuissector worden we dus zeker niet geviseerd.

Tips
  • Rokers moeten buiten roken. Asbakken laat je dus niet in het lokaal staan, want indien iemand van de inspectiedienst dit opmerkt zal dit gelden als een overtreding (men veronderstelt dan immers dat er binnen gerookt wordt). Let op want dit kan een behoorlijke boete opleveren;
  • Volgens de wet moeten er aan de verschillende ingangen van het lokaal rookverbodstekens (doorsnede minimum 9 cm) opgehangen worden. Dit kunnen eenvoudige stickers zijn, hoofdbedoeling is om de gebruikers van de ruimte te informeren over het rookverbod;
  • Het zou kunnen dat je iemand van de inspectiedienst van de Federale Overheid over de vloer krijgt. Ontvang hem of haar dan vriendelijk, die mensen doen immers ook alleen maar hun werk.
Wet

Drie relevante Koninklijke Besluiten (KB’s) verbieden het roken in openbare plaatsen.: KB 15 mei 1990, KB 13 december 2005 en KB 6 juli 2006. Het KB van 1990 voorziet een rookverbod in plaatsen die toegankelijk zijn voor het publiek, met uitzonderingen voor horeca. Het KB van 2005 en de wijziging in juli 2006 voorzien een striktere interpretatie van doelgroep, plaatsen en definities.

Volgens het KB van 13 december 2005 mag vanaf 1 januari 2006 op geen enkele openbare plaats nog gerookt worden. Het verschil met de oude wetgeving is vooral dat de term ‘openbare plaats' strikter omschreven wordt waardoor er veel meer plaatsen zijn waar niet meer gerookt mag worden. Bovendien moet aan de ingang van en binnen elke openbare plaats moet een rookverbodsteken aangebracht worden op zo’n manier “dat alle aanwezige personen er kennis van kunnen nemen” (art. 2 KB van 6 juli)

Op 22 augustus 2006 verscheen in het Belgisch Staatsblad het koninklijk besluit van 6 juli 2006 tot wijziging van koninklijk besluit van 13 december 2005 tot het verbieden van het roken in openbare plaatsen. Naast de invoering van nieuwe definities voor ‘Horeca-inrichting’ en ‘drankgelegenheid’ wordt er vooral gesleuteld aan een aantal formuleringen. Aan de kern van het KB van 13 december 2005 (BS, 22 december 2005) wordt niet geraakt.

Openbare plaatsen zijn: plaatsen waar de toegang niet beperkt is tot de privésfeer

Voorbeelden zijn:

Afkondigingsdatum
woensdag, 5 juli, 2006
Formulieren
Uitgever en website

Federale overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu
Directoraat Generaal Dier, Plant en Voeding, Dienst Inspectie
Eurostation Blok II - 7de verdieping
Victor Hortaplein 40, bus 10
1060 BRUSSEL
e-mail: informatie-ambtenaar@health.fgov.be

Meer informatie vind je op de website van de federale overheidsdienst van Volksgezondheid, veiligheid van de voedselketen en leefmilieu.

Voorbeelden

Een voorbeeld van rookverbodsteken vind je hier en ziet er zo uit:

Nuttig

Een informatieve folder over roken, klik hier.

Contact

Voor meer informatie kan je terecht bij je eigen provinciale of nationale secretariaten. Ben je geen lid van dergelijke koepelorganisatie dan kun je altijd contact opnemen met Steunpunt Jeugd.

Grondgebied
Trusty