Veiligheid speelterreinen

Veiligheid speelterreinen

Korte omschrijving

Speelterreinen zijn een belangrijke ontspanningsplaats voor kinderen. De uitbater van het speelterrein is verantwoordelijk voor de veiligheid en het onderhoud van de installaties en het terrein.

Relevantie

Heb je een klimrek of een schommel staan aan jouw lokaal? Weet dan dat speeltoestellen aan strenge veiligheidsnormen moeten voldoen. Zelf gemaakte speeltuigen vallen soms onder die normen en soms niet. Weet ook dat je dan over een speelterrein beschikt en ook op grond daarvan aan een aantal regels moet voldoen.

De veiligheid van speelterreinen en speeltoestellen is gebaseerd op de wet van 9 februari 1994 betreffende de veiligheid van producten en diensten. Deze regelgeving werd verder uitgewerkt in volgende Koninklijke Besluiten (K.B.’s):

Allereerst is dat het Koninklijk Besluit voor de speeltoestellen. Dit besluit regelt wat nu wel als speeltoestel wordt beschouwd en wat niet.

Een speeltoestel is wel: “Een product bestemd voor vermaak of ontspanning, ontworpen of kennelijk bestemd om te worden gebruikt door personen die de leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt, waarbij uitsluitend van zwaartekracht of van fysieke kracht van de mens gebruik wordt gemaakt en bestemd voor collectief gebruik op een tijdelijk of blijvend speelterrein”.

Een speeltoestel is niet: “De tijdelijke toestellen die als element van hun spel door kinderen, onder toezicht, voor zichzelf worden vervaardigd”.

Enkele voorbeelden om dit duidelijk te maken:

  • Een wipplank is een speeltoestel: bestemd voor vermaak door –18-jarigen, gebruikmakend van zwaartekracht en fysieke kracht en bestemd voor collectief gebruik.
  • Een omgevallen boom op je terrein is geen speeltoestel: deze boom is niet ontworpen om voor vermaak te kunnen zorgen, ook al wordt er misschien soms wel op gespeeld. Een andere situatie zou bijv. zijn dat je een boom zelf omhakt en er een soort glijbaan van maakt: dan is vermaak/ontspanning wel de bestemming van deze boom.

Er zijn ook nog andere uitzonderingen, toch wel relevant om weten:

  • Producten met een massa kleiner dan 3 kilogram;
  • De tijdelijke toestellen die als element van hun spel door kinderen, onder toezicht, voor zichzelf worden vervaardigd;
  • Kinderfietsen;
  • Loopfietsen en loopstoeltjes.

Daarnaast zegt het KB iets over de veiligheidsbeginselen die in acht moeten worden genomen bij het ontwerpen, vervaardigen en het gebruik van het toestel.

Het Koninklijk Besluit betreffende de uitbating van de speelterreinen bevat een aantal voorwaarden waaraan de uitbater moet voldoen, welke opschriften wel of niet mogen en hoe er toezicht gehouden moet worden.

Stappenplan

De uitbater is verantwoordelijk voor de veiligheid van de speeltoestellen en -terreinen.

Hij moet ervoor zorgen dat:

  • Het speelterrein zodanig is opgebouwd en geïnspecteerd;
  • Alle aanwezige toestellen zodanig zijn geïnstalleerd, gemonteerd, beproefd, geïnspecteerd en onderhouden;
  • Er zodanige opschriften zijn voorzien;
  • Opdat er onder normale gebruiksvoorwaarden of andere, door de uitbater voorziene voorwaarden, geen gevaar voor de veiligheid van de gebruikers of derden bestaat.

Een speelterrein mag immers slechts uitgebaat worden als aan de algemene veiligheidsverplichting wordt voldaan. Op basis van de resultaten van de gevolgde procedure stelt de uitbater preventiemaatregelen vast en past deze toe tijdens de opstelling en uitbating van het speelterrein.

De uitbater, of een derde met de nodige technische bekwaamheid, stelt voor het speelterrein een inspectie- en onderhoudsschema op:

  • Regelmatig nazicht (dagelijks-wekelijks);
  • Onderhoud (maandelijks-tweemaandelijks);
  • Periodieke controles (jaarlijks).

De uitbater is ook verplicht bepaalde aanduidingen te plaatsen:

  • De naam van de uitbater en hoe men die persoon of instelling kan contacteren;
  • Een alfanumerieke identificatie voor elk toestel;
  • Een algemeen reglement en eventuele waarschuwingen in de taal of talen van het gebied of d.m.v. duidelijke en ondubbelzinnige iconen.

De vermelding “Gebruik op eigen risico” of dergelijke is verboden.

De uitbater moet ervoor zorgen dat hij op een snelle manier kan aantonen dat hij voldoet aan de verplichtingen van de reglementering, eventueel door het bijhouden van een logboek. Hij is bovendien verplicht alle ernstige incidenten en ongevallen te melden aan het Centraal Meldpunt voor Producten van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand & Energie.

Wet

De veiligheid van speelterreinen en speeltoestellen is gebaseerd op de wet van 9 februari 1994 betreffende de veiligheid van producten en diensten. Deze regelgeving werd verder uitgewerkt in volgende Koninklijke Besluiten (K.B.’s):

De wet zegt ook iets over een meldingsplicht

Tengevolge van de meldingsplicht voorzien in artikel 10 van het Koninklijk Besluit van 28 maart 2001 betreffende de uitbating van speelterreinen, moeten ernstige incidenten en ernstige ongevallen onmiddellijk door de uitbater worden gemeld aan bij het onderstaande contactadres.

Deze dienst kan dan een onderzoek verrichten om meer te weten te komen over de mogelijke aanleidingen en oorzaken van dergelijke incidenten. Op deze wijze verzamelt de dienst objectieve gegevens over de veiligheid van deze evenementen in België en kan men op een zinnige manier aan preventie doen.

Een ernstig ongeval is een dodelijk ongeval of een ongeval dat een blijvend letsel veroorzaakt of zou kunnen veroorzaken;

Een ernstig incident is een incident dat aanleiding geeft tot of zou kunnen geven tot een ernstig ongeval.

Afkondigingsdatum
vrijdag, 18 mei, 2001
Formulieren

Wanneer er een ernstig ongeval gebeurt ben je wettelijk verplicht dit zo spoedig mogelijk te melden. Dit kan telefonisch of per e-mail. Faxen is ook mogelijk met dit formulier, Dit zijn de contactgegevens:

Ministerie van Economische Zaken
Dienst Productveiligheid
Koning Albert II-laan 16
1000 Brussel
Tel. 02 206 49 08
Fax 02 206 57 52
E-mail: safety.prod@mineco.fgov.be

Uitgever en website

Voor informatie:
Jan Deconinck
FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie
Kwaliteit en Veiligheid
Reglementering en Controlebeleid
Consumentenveiligheid
Koning Albert II laan 16
1000 Brussel
E-mail: Jan.Deconinck@economie.fgov.be
Tel. 02 277 84 85
Fax 02 277 54 39

Voor het melden van een ernstig ongeval of incident:
Ministerie van Economische Zaken
Dienst Productveiligheid
Koning Albert II-laan 16
1000 Brussel
Tel. 02 206 49 08
Fax 02 206 57 52
E-mail: safety.prod@mineco.fgov.be

Op de site heeft het ministerie een eigen databank waarin je over dit onderwerp ook informatie kunt vinden.

Nuttig

www.recreabel.be. Recreabel is een beroepsvereniging die de gemeenschappelijke belangen behartigt van fabrikanten en leveranciers van speeltoestellen, park- en straatmeubilair en alle andere producten bestemd voor de recreatieve sector.

Hier vind je ook een handboek voor veiligheid van speelterreinen.

Een interessante brochure waar de belangrijkste aspecten op een begrijpelijke wijze worden toegelicht is "Speel op veilig", van de FOD Economische Zaken.

Contact

Voor meer informatie kun je terecht bij Speelom. Speelom is een samenwerkingsverband van een heel aantal organisaties, waaronder Recreabel, Kind & Samenleving en VVJ, die vorming aanbieden over veiligheid van speelterreinen.

Adresgegevens:
Secretariaat VZW Speelom
Ossenmarkt 3
2000 Antwerpen
Tel. 03 821 06 06,
E-mail: speelom@vvj.be

Grondgebied
Trusty